Vazektomi ve erkek hapı
Vazektomi – bu cerrahi erkek doğum kontrolüne alternatif çıkacak mı?
Yıllardır hormonal erkek doğum kontrolü üzerine çalışmalar başarısız biçimde sürüyor. En umut verici olanlar, progestagenlerin androjenlerle (testosteron) birlikte kullanılmasına ilişkin çalışmalar. Bu preparatların etkinliği kadınların hormonal doğum kontrolündeki kadar yüksek değil. Üstelik istenmeyen etkiler çok daha sık görülüyor ve daha tehlikeli.
Erkeklerin yakın zamana kadar, prezervatif dışında, bu konuda partnerlerinin yükünü hafifletme olanağı yoktu. Ancak mikroinvaziv ve ağrısız bir yöntem olan neştersiz vazektomi, bu şövalyece görevi omuzlarına almalarını mümkün kıldı.
Üstelik vazektomi geri döndürülebilir bir yöntemdir. Vazektomi olan bir erkeğin gelecekte çocuğu olabilir. Ayrılmış vas deferensleri birleştirme işlemini, yani vazektomi geri dönüşünü (İng. vasectomy reversal) yaptırması yeterli – günümüzde başarı oranı çok yüksek olan bir mikrocerrahi ameliyattır; ya da vazektomiden sonra spermlerin doğrudan testislerden alındığı tüp bebek işleminden geçmesi.
Şu anda erkek doğum kontrolünün başka farmakolojik biçimleri üzerine de çalışmalar sürüyor – ancak hiçbiri hormonların kullanımına bile yaklaşamadı, vazektomiye ise hiç.
Vazektominin kendisini değerlendirmeyi zorlaştıran şey, bugün vazektomi yapan birçok merkezin bu yöntemin tamamen farklı çeşitlerini kullanmasıdır. Vas deferensin kesilmesi ya da bir parçasının çıkarılması, vas deferensin dışarıdan bağlarla kapatılması (sıkıştırılması) veya titanyum klipsle sıkıştırılması uygulanır. Üstelik bazı merkezler uçlardan birini spermatik kordon kılıfının dışına çıkarıyor. Kimi yerde testis tarafındaki uç, kimi merkezlerde ise prostata ve penise giden uç çıkarılıyor. Kılıftaki delik de farklı biçimlerde kapatılıyor: kimi zaman iplikle, kimi zaman titanyum klipsle. Bir başka çeşit de vas deferensin termokoagülasyonu veya elektrokoagülasyonudur. Bazen vas deferens hiç kesilmeden birkaç santimetrelik bir bölümde dışarıdan ısıtılıyor; bu da büzüşmesine ve tıkanmasına yol açıyor. Tüm bu değişkenler karıştırıldığında neştersiz vazektominin onlarca varyantı ortaya çıkıyor.
Amerikan Üroloji Derneği, neştersiz vazektominin dünya genelinde yapılış biçimini standartlaştırmaya çalışıyor.