Vazektomi işlemine başlamak için gerekenler:
- Telefonla işlem randevusu almak (tel. +48 607 776 777)
- Sağlık anketini doldurmak
Hekimle iletişim
- Görüşme ve tıbbi anamnez (sağlık durumu, geçirilmiş hastalıklar ve yaşam koşulları hakkında bir dizi soru)
- Kullanılan ilaçların (varsa) gözden geçirilmesi ve konuşulması.
- Vazektominin sonuçlarının ve etkilerinin konuşulması.
- Genital organların ayrıntılı muayenesi.
Bunların hepsi, vazektomi işlemi için endikasyonların ve olası kontrendikasyonların değerlendirilmesini amaçlar.
Vazektomi – işlemden önceki günlerde yapılması gerekenler:
- İşlemden iki hafta önce başlayarak yüksek dozlarda Aspirin, Polopiryna, Acard veya asetilsalisilik asit (acidum acetylosalicilum) ya da salisilat içeren başka ilaçlar düzenli olarak alınmamalıdır; Diğer ilaçların kullanımını – lütfen vazektomiden önce hekimle görüşün.
- Hasta anketini doldurmak
- Skrotum torbasını iyice tıraş etmek – en iyisi işlemden 4-5 gün önce – böylece hasta, dezenfektan uygulanırken rahatsız edici bir yanma hissetmez.
- Vazektomi işleminden sonra eve dönüş ulaşımını planlamak (en iyisi taksi veya şoför olarak eşlik eden bir kişi). İşlemden sonra arabayı kendiniz de kullanabilirsiniz. Ancak bu durumda, işlemden sonra motoru çalıştırmadan önce en az 45 dakika beklemek gerekir.
- Vazektomi işlemine evden çıkmadan hemen önce duş almak ve tüm vücudu, özellikle genital organları (sünnet derisinin altındaki glans dahil) sabunla (en iyisi antibakteriyel) iki kez iyice yıkamak.
- İşlemden önceki 3 saat boyunca hiçbir şey yenmemeli ve içilmemelidir; yemek hafif olmalıdır, yani et, sebze veya meyve içermemelidir. Örneğin tereyağında çırpılmış yumurta, peynir, beyaz ekmek.
- Vazektomi işlemine rahat, bol pantolonla gelmek.
Vazektomi – işlemden sonra ne beklemeli – öneriler:
- Bazen (hekim önerirse) yaklaşık 1 saat boyunca havluya sarılmış buz küpleriyle kompres uygulanır.
- Vazektomi işleminin yapıldığı günün geri kalanında fiziksel aktivitenin kısıtlanması önerilir. En iyisi “koltuk yaşam tarzı” sürdürmek olur. Benzer şekilde sonraki 1-2 gün aktivite kademeli olarak artırılmalıdır. Ağır fiziksel işlerde çalışan hastalara istirahat raporu verilebilir.
- Duş ancak ertesi gün alınabilir.
- Bir hafta boyunca ağır fiziksel işlerden ve egzersizden kaçınılmalıdır.
- Neşter kullanılmadan açılan küçük deliğin bulunduğu yer, üç ila beş gün boyunca günde bir kez – veya hekimin önerisine göre – gazlı bezler değiştirilerek temiz ve kuru tutulmalıdır.
- Gazlı bezlerde az miktarda kan olması normaldir. Benzer şekilde skrotum derisinde ve penis kökü çevresinde morluk da normaldir.
- Aşırı kanama, şiddetli şişlik veya ağrı durumunda hekime başvurmak gerekir.
- Hekim, işlemden sonra birkaç gün antibiyotik önerebilir.
- Şimdiye kadar kullanılan doğum kontrol yöntemini bırakmadan önce, istenen sperm testi sonucu alınmalıdır.
- Sperm testini en iyisi işlemden 8-12 hafta sonra ve 30 ejakülasyondan sonra yaptırmaktır.
- Daha fazla emin olmak için sperm testini sonraki 2-4 ay içinde tekrarlamakta yarar vardır.
Vazektomi – işlemden sonra ne beklemeli – aktiviteye dönüş?
Erkeklerin çoğu vazektomiden sonra kendini, ertesi gün işe dönecek kadar – fiziksel çalışanlar ise birkaç gün içinde dönecek kadar – iyi hisseder. Cinsel aktiviteye yaklaşık 2-3 gün sonra başlanabilir; ancak çok nazikçe, yavaşça ve “kaşık” pozisyonunda. Başlangıçta ejakülasyon, dokular tamamen iyileşene kadar kasıklarda ve testislerde bir miktar rahatsızlığa yol açabilir. Bazı erkeklerde menide eser miktarda kan görülebilir.
2-3 hafta boyunca çok ağır nesneler kaldırmaktan veya spor yapmaktan kaçınılmalı ya da olası rahatsızlık hatta ağrı göze alınmalıdır.
Ejakülatta sperm bulunmadığını gösteren sperm testi yapılana kadar, başka bir ek doğum kontrol yöntemi kullanılmalıdır.
Ne zaman derhal hekime başvurulmalı:
- Ateş ve titreme dahil enfeksiyon belirtileri ortaya çıktığında
- İşlemin yapıldığı delikte kızarıklık, şişlik, yoğun ağrı, aşırı kanama veya irin akıntısı olduğunda
Olası komplikasyonlar
Vazektomi sonrası olası erken komplikasyonlar – kendi istatistiklerim
- skrotum derisinde morluk (renk değişikliği) (pratiğimde yaklaşık %20)
- ejakülatta az miktarda kan bulunması (pratiğimde yaklaşık %3 – meninin işlemden sonraki 7 günden önce boşalması halinde)
- testiste, skrotumda, kasıkta veya pubik birleşme üzerinde hafif rahatsızlık veya sızlamalar; genellikle 2-4 gün içinde kendiliğinden geçer ve ağrı kesici kullanımı gerektirmez (pratiğimde yaklaşık %30)
- Skrotumda, testiste, kasıkta veya pubik birleşme üzerinde, zayıf ağrı kesicilerin (örn. ibuprofen) kullanımını gerektiren, birkaç gün hatta hafta hissedilen sızlamalar (pratiğimde yaklaşık %3)
- kanama ve skrotumda oluşan hematom, pratiğimde yaklaşık %0,2 oranında görülen bir komplikasyondur – hematom birkaç haftada emilebilir veya cerrahi olarak çıkarılması gerekebilir (çoğunlukla kendiliğinden emilir)
- işlem yerinde iltihaplanma ve enfeksiyon gelişmesi – pratiğimde %1’in altında)
- testis, epididim enfeksiyonları (iltihabı) (literatürde tanımlanmış) – pratiğimde bugüne kadar %0
- vazektomi yerinde geçici şişlik – pratiğimde %1’in altında
- Anesteziyle ilişkili komplikasyonlar (ilaca alerji) – literatürde tanımlanmış (pratiğimde bugüne kadar tek bir vaka bile olmadı)
- Etkisiz vazektomi veya erken rekanalizasyon = işlemden 3 ay sonra canlı spermlerin varlığı. Pratiğimde %0,1.
- Vazektomi sonrası gebelik – 1 bildirilen vaka (genetik babalık testiyle veya gebe kalma zamanının belirlenmesiyle doğrulanmamış).
Vazektomi sonrası olası geç komplikasyonlar
- Testis bölgesinde kronik ağrı – vazektomi sonrası ağrı sendromu (İng. Post-Vasectomy Pain Syndrome) – “Kanada” yönteminde çok nadir (literatürde tanımlanmış – pratiğimde bugüne kadar tek bir vaka bile olmadı). Kronik testis ağrısı, skrotum bölgesinde hiçbir işlem geçirmemiş erkeklerde çok sık tanımlanır. Çoğunlukla geçmişte yaşanmış mekanik travmalarla, örneğin yoğun ve düzenli bisiklet antrenmanlarıyla ilişkilidir.
- Geç rekanalizasyon – (literatürde tanımlanmış – pratiğimde bugüne kadar tek bir vaka bile olmadı).
- Sperm granülomu. Parmaklarla hissedilebilen ve ultrasonda görülebilen, damarlanmış bir kalınlaşmadır; tümörden ayırt edilemediği için çıkarılması gerekir. Pratiğimde – bugüne kadar bir vaka oldu.
- Vazektomiden sonraki bir yıl içinde ortaya çıkan şişlik, testis ağrıları – çok nadir. Literatürde tanımlanmış – pratiğimde bugüne kadar tek bir vaka bile olmadı.
- Libido düşüşü ve doğurganlığın yokluğuyla ilişkili psikolojik sorunlar. Literatürde tanımlanmış – pratiğimde bugüne kadar tek bir vaka bile olmadı.
- Spermlerin ikincil emilimine yanıt olarak vücutta antisperm antikorlarının oluşması – başarılı bir vazektomi geri dönüş ameliyatından sonra yeniden gebelik denemesinde sorun oluşturabilir.
Vazektomi işlemi sırasında komplikasyon riskini ne artırır
- Lokal enfeksiyon
- Kan pıhtılaşma bozuklukları (örn. doğuştan veya aspirin ve benzeri ilaçların kullanımına bağlı)